[چاوشی‌دوست]

مقدمه

از همان ابتدا که آلبوم پرچم سفید منتشر شد ، در فکر نوشتن متنی در باب این آلبوم بودم ، بالاخره و بعد از گوش سپردن بسیار و وقفه طولانی این مهم به مرحله ی انجام رسید ! اما به خاطر این وقفه طولانی و طولانی شدن کلمه " بزودی " در چاوشی دوست ، باید از تمام شما دوستان عذرخواهی کنم ...

درباره کاور آلبوم هم حرف خاصی ندارم ، فقط باید بگویم :

متأسفانه باز هم غلط املایی وجود داشت ، طرح روی جلد خاص و زیبا بود اما می شد که بهتر و با ظرافتی بیشتر انجام شود ، لوگوتایپ روی جلد کاور حریص زیباتر و فاخرتر بود ، کیفیت بسته بندی کاور هم چنگی به دل نمی زد و کاملاً مشخص است که دقت لازم برای طراحی و بسته بندی این کاور صرف نشده و کاور آلبوم حریص از نظر زیبایی و کیفیت به مراتب بالاتر از این کاور بود !

امیدوارم " محسن عسگری " عزیز که از دوستان خوبم است ، اگر این مطالب درباره کاور را خواند ، به خاطر این انتقادها از من ناراحت و دلگیر نشود ! باید بگویم که تعریف و تمجیدهای بیجا همچون خیانت است و من اگر انتقادی کردم ، از روی دوست داشتن و علاقه نسبت به این دو عزیز ( چاوشی و عسگری ) است .


حال می رسیم به کنکاش طولانی در تک تک قطعات این اثر متفاوت :


1- مردم آزار ( Man Tormenting )

اینبار سر آلبومی برخلاف آلبوم حریص ، با یک قطعه ی خاص شروع می شود ، اینکه آلبوم با یک قطعه خاص  شروع شده است را دوست دارم ( می دانید که مدت هاست در آلبوم های پاپ باب شده که قطعات ترنس و هاوس شروع کننده آلبوم باشند ) ، ترانه ی کار با اینکه ترکیبات جدیدی دارد ، می توانست ساختار قوی تری داشته باشد ، اما سطحی نشان می دهد ، می شود گفت : ترانه ی نسبتاً خوب یا حتی ضعیفی است !

ملودی جالب است و متفاوت ، تحریرهای محسن هم زیباست ، تحریر او در " عادت قشنگی نیست " و " هفت خط و مرموری " شنیدنیست ! لحن هم صلابت دارد و با وجود ترانه ی نه چندان خوب این قطعه ، شنونده را ترغیب به شنیدن این قطعه می کند ( خصوصاً شنونده خاص چاوشی ) ، سینا حجازی نیز تنظیمش در راستای خوانش و ملودی است که تا حدی شوخ می زنند و نمره ی قبولی را می گیرد ، اما می توانست بهتر هم باشد .


2- جوابم نکن ( Do Not Reject Me )

قطعه ی احساسی و پاپ جوابم نکن که در فضای ترکی - استانبولی تنظیم شده است ، با نواخته شدن ساز کلارینت آغاز می شود ، لحن اجرای محسن در این قطعه فوق العاده زیبا و مسخ کننده است ! می توان گفت : بم ترین حالت صدای او را در این قطعه از آلبوم می شنویم ، باور کنید تا این حد در گام پایین خواندن ( در این گام خواندن ) بسیار دشوار است ، بد نیست خودتان یکبار امتحان کنید ، آنوقت متوجه می شوید که چه هنرنمایی کرده محسن چاوشی !

ملودی کار هم همانطور که شهاب اکبری عزیز وعده داده بود ، تأثیرگذار ، با احساس و گیراست ! در این مدت که آلبوم منتشر شده ، بسیاری از عوام ( غیر هوادران ) را دیده ام که دوستدار این قطعه اند ( البته عده ای از هوادران هم این قطعه را دوست دارند ) ، تنظیم شهاب همانند همیشه از لحاظ حسی مطلوب است اما رنگ و بوی تکرارش را نمی توان نادیده گرفت (1) ، فضاسازی خاص و قابل توجهی در تنظیم این قطعه صورت نگرفته ، باید بگویم که ساده ترین قطعه آلبوم ، همین قطعه است .


3- خوان هفتصد ( Seven Hundred Round )

صدای محسن که دارای افکت های دیجیتالی است ( افکت های تنظیم ) (2) ، آغاز کننده این قطعه است و این روند تا ثانیه 30 ادامه دارد ، ترانه اسلام ولی محمدی عاشقانه ای متفاوت و ساده است ، ترکیبات زیبا و جدیدی مانند : " خوان هفتصد " و " هفت خوان " دارد ، اما مطمئناً قابل مقایسه با ترانه " تو که نیستی " از آلبوم " یه شاخه نیلوفر " نیست ! ترجیع بند کار را می پسندم و جذب کننده است ، لحن محسن در این قطعه گوش نواز است و در بسیاری از لحظات نوستالژیک ! امیر جمال فرد هم درست است که کاملاً ایده آل تنظیم نکرده ، اما تنظیمش قابل قبول و دفاع است و بیخود و بی جهت شلوغ نیست ( تنظیم شلوغ قطعه " ها " را به یاد بیاورید ) ، ملودی محسن در این قطعه چنان خودنمایی می کند که شنونده بیشتر در ملودی غرق می شود ، انصافاً ملودی پویا و خوبی دارد .


4- با من بمون ( Stay With Me )

اورتوری زیبا با ملودی خاص و بسیار زیبای هارمونیکا با نوازندگی بابک صفر نژاد شنونده را برای شروع خط وُکال آماده می کند ، پس از گذشت 36 ثانیه ، محسن شروع به خواندن ترانه کوتاه اما بسیار زیبای صفا می کند که استعاره های زیبایی دارد ، لحن محسن و ملودی این کار در حد عالی هستند !

تحریرهای زیبایی را می شنویم ، به طور مثال : تحریر زیبای " موهات کهکشونات " ...

برخلاف نظر محترم تعدادی از هواداران ( دوستان عزیزم ) ، به هیچ وجه با تکرار " با من بمون ها " مخالف نیستم و می توان این تکرارها را اینگونه تعبیر کرد که ، فرد عاشق معشوق را بارها و هربار با بغض و غمی بیشتر صدا می زند ، این را هم در نظر بگیرید که " با من بمون " با چهار تحریر متفاوت خوانده شده است ، دومین حضور خانم " نسترن نفریه " هم ثمره ی خوبی داشت ، این قطعه بدون شک از ماندگارهاست . (3) 


5- خواب بعد از ظهر ( An Afternoon Nap )

افکت صوتی گرامافون و گیتار اسپانیش ، اورتور کوتاه آغازین را شکل داده اند ، پس از گذشت 25 ثانیه از زمان قطعه ، محسن ترانه مثبت ، متفاوت و زیبای صفا را می خواند ، لحن محسن در این قطعه متفاوت و دلچسب است ! ملودی را دوست دارم و دلنشین است و متفاوت تر از ملودی قطعه " مردم آزار " ، تحریرهای جالب و متفاوتی را از محسن می شنویم که پیش تر نشنیده بودیم ! (4) به طرز ادای کلمات " می چینه " و " می چسبه " دقت کنید ، به راستی که گوش نوازند ! تنظیم سینا حجازی هم مطمئناً بهتر از تنظیمش در قطعه اول است و همسو با ترانه مثبت قطعه حرکت می کند ، یکی دیگر از نکات قابل توجه این قطعه ، نوازندگی زیبای فیروز ویسانلو در بین تایم 2:01 تا 2:33 است که باز هم نشان می دهد از بهترین نوارندگان داخلیست ! این قطعه به راستی منتقل کننده فضایی مثبت و نشاط آور به شنونده است .


6- بگو مگو ( Argument )

همچون قطعه " خوان هفتصد " ، محسن چاوشی استارت این قطعه را می زند ، ترانه ی " بگو مگو " در واقع مضمونش مشابه مضمون ترانه ی قطعه "حریص " است ، می توان گفت که ترانه ی " بگو مگو " از ترانه ی " حریص " کامل تر و بهتر است ! آنجا ( ترانه ی حریص ) ترانه معمولی بود و سوژه عالی ، اما اینجا هم ترانه بهتر است هم سوژه عالی و تکرار سوژه حریص ! برای برابر بودن مضمون ها کافیست به دو مصراع زیر توجه کنید :

چشم تو دنبال کیه ( قسمتی از ترانه ی " بگو مگو " ) = چشات حریص کیه ( قسمتی از ترانه " حریص " )

لحن محسن به خصوص در اجرای قسمت " چشم تو دنبال کیه " یادآور لحن یاغی گونه اش در قطعه " نفس بریده از آلبوم متأسفم " است و بسیار زیبا ! امیر جمال فرد در این قطعه بسیار خوب کار کرده و Dirty Electro که وعده اش را داده بود عالی از کار در آمده ! سمپل های استفاده شده در این تنظیمش بسیار ظریف تر از تنظیم قطعه " خوان هفتصد " است ، این تنظیم او ریزه کاری ها و زینت های بیشتری دارد ، این قطعه هم بدون شک از قطعات خوب آلبوم است .


7- قطار ( Train )

رسیدیم به قطعه ای که صحبت کردن و نوشتن درباره اش برایم دشوار است ، من همچون محسن چاوشی که می گوید : مدتیست درگیر این قطعه شده ام و " روانی ام " کرده ، دیوانه ی این قطعه ام ! ترانه ی حسین صفا فوق العاده ، بسیار عمیق و با احساس است ! ملودی محسن هم در این قطعه استثنائی است و لحن اجرای محسن هم که دیگر نگویید ، عالیست !

اما کوشان حداد ، باور کنید در فضای هاوس و ترنس هیچکس نمی تواند منکر شود که کوشان حداد در ایران بهترین است ، اما توقع اینچنین درخششی از او را در فضای اسلو نداشتم ، تنظیم New Age او عالی است ! فضاسازی های او در این قطعه بسیار ناب از کار در آمده ، گذشته از تمام حرف ها ، اورتور پایانی این قطعه که از تلفیق پیانو و گیتار شکل گرفته ، روح آدمی را نوازش می دهد (5) ، تنظیم کوشان کاملاً استاندارد انجام شده و به جرأت و با قاطعیت می گویم که این قطعه از سطح موسیقی ایران بالاتر است و نظیرش در موسیقی ایران موجود نیست .


8- پرچم سفید ( White Flag )

پس از بده بستانی که بین دو ساز پیانو و گیتار الکتریک به زیبایی در اورتور صورت می گیرد ، محسن با لحنی زیبا ، دلنشین و محزون شروع به خواندن می کند ، ترانه با اینکه از جملاتی عامیانه و ساده تشکیل شده ، اما عمیق است و بسیار زیبا ، صفا به خوبی در این ترانه با محسن همدرد شده و گویی این ترانه از فکر و ذهن محسن است که بر روی کاغذ نوشته شده که این کار کمی نیست و نشان از هماهنگی بین این دو !

ملودی کار بسیار زیباست و ماندگار ، محسن برای این قطعه تنظیم زیبا و " فاخری " را انجام داده و فضاسازی های خوبی دارد ، سولوی میانی گیتار الکتریک که در بین تایم " 2:00 تا 2:34 " شنیده می شود ، استثنائی است و شاهرخ پورمیامی فوق العاده با احساس و زیبا نواخته ! (6) تا یادم نرفته بگویم که در اورتور پایانی نیز شاهرخ غوغا کرده است ، البته بنده سولوهای قطعه " پرچم سفید " را با سولوهای جهانی مقایسه نکردم ، بلکه در سطح موسیقی ایران .


9- تقاص ( Vengeance )

ترانه ای معمولی یا شاید با دیدی خوشبینانه نسبتاً خوب از نوع حسین صفا ، اینبار نیز واژه ی جدیدی همچون : بختک به ترانه تزریق شده ، ملودی کار را دوست دارم و جذاب است و انرژیک ! تنظیم محسن در این قطعه و تلفیق زیبای تار و گیتار الکتریک ( دو ساز نامتجانس ) فضای زیبا و متفاوتی را به وجود آورده است ، شاهرخ باز هم زیبا نواخته ( به خصوص در اورتور پایانی ) ، درست است که ترانه ی این قطعه معمولیست اما به فضا و سبک این فطعه می خورد و می توان گفت : ترانه ، ملودی و تنظیم با هم خوب مَچ شده اند ! لحن محسن هم همانند اکثر قطعات کوبنده و با صلابت است ، به طرز ادای کلمه  "وایساد " ( تایم 1:46 ) یا تلفظ خاص کلمه " عمری " که به صورت  "عئمری " ( تایم 1:50 ) ادا می شود دقت کنید ، اینگونه بازی با کلمات تنها از محسن چاوشی بر می آید و خاص اوست ! به شخصه این قطعه را به خاطر تنظیم فوق العاده زیبایش که از سر و رویش می بارد برایش بسیار وقت صرف شده ، از قطعات قابل توجه این آلبوم می دانم .


10- هر روز پاییزه ( Every Day Is Autumn )

پس از گیتار آرپژی کوتاه ( آرپژ گیتار الکتریک ) ، محسن با لحنی استثنائی و فوق العاده ، ترانه بسیار زیبای صفا را می خواند ، بیخود نبود که قبل از ریلیز آلبوم ، محسن چاوشی  در قالب دست نوشته ای این قطعه را محبوب خود در این آلبوم خوانده بود ، تنظیم این قطعه هوشمندانه و قطعاً حرفه ای انجام شده ، محسن این قطعه را تا حدی خشن و حماسی تنظیم کرده ( البته تنظیم قطعه پرچم سفید هم حماسی بود ) و با سه تنظیم دیگرش در این آلبوم تفاوت دارد و زیباست ، شاهرخ هم که دیگر در سولوی پایانی جایی برای حرف باقی نگذاشته و هنرنمایی کرده ! آن تلفظ های خاص چاوشی هم چند جایی گوش ها را نوازش می دهد که یکی مربوط به تلفظ کلمه " عمر " است  که به صورت" عُم " یا " عُب " تلفظ می شود ، می توان با صراحت گفت که این قطعه پایانی فوق العاده و به یاد ماندنی بود برای آلبوم متفاوت پرچم سفید . (7)


* * *


دیدگاه کلی

به شخصه آلبوم " پرچم سفید " را متفاوت تر و ماندگارتر از آلبوم زیبای حریص می دانم ( البته نه به این معنا که بهتر از حریص است ، زیرا هرکدام زیبایی های خاص خودشان را دارند و فضاهایی متفاوت ) ، در پرچم سفید ترانه ها هم می شود گفت همسطح ترانه های حریص بودن ، اصل متفاوت بودن عاشقانه ها نیز به صورت گسترده تری در این آلبوم رعایت شد و خوشحالم که کارهای محسن عزیز از آلبوم حریص به بعد تلخی گذشته را ندارد و دُز تلخی اش پایین آمده ! اما کاش محسن در کنار سروده های " حسین صفا " ، از سروده های افراد فوق العاده توانمند و خوشفکری چون :  " روزبه بمانی " و " یغما گلرویی " و بسیاری از افراد نامدار دیگر که هستند و نیاز به نام بردنشان نیست و خودتان بهتر از بنده می دانید ، استفاده می کرد تا تفکرات نو و جدیدتری هم به ترانه ها تزریق شود ، البته حسین صفا هم در کنار استایل ِ سابقش ، تفاوت هایی را نیز در سرودن از خود نشان داده و بی انصافیست اگر بگوییم که در نهایت از پس سرودن ترانه های این آلبوم برنیامده ! لحن اجرای محسن هم در این آلبوم به روزهای اوجش نزدیکتر بود ( خیلی نزدیک و گاهی اوقات همان لحن بود ) ، تنظیم های محسن پیشرفت قابل توجهی نسبت به تنظیم های خوبش در آلبوم حریص داشته و بار فنی شان بالاتر رفته ، هرچند در حریص هم محسن عالی ظاهر شد ( به خصوص در قطعه پروانه ها ) ، از نظر استاندارد بودن قطعات نیز باید بگویم که تمامی قطعت آلبوم پرچم سفید در حد استاندارد کار شده اند ، از نظر فنی این آلبوم از آلبوم حریص بالاتر است و  " امیر سرگزی " هم قبل از ریلیز پرچم سفید در فیسبوک به آن اشاره کرده بود ، پرچم سفید از نظر بنده ، بدون شک چند قدم از حریص جلوتر بود و پیشرفتی محسوس تر برای صدا زخمی موسیقی ایران .      

* * *


پی نوشت ها :

1- یک تنظیم کننده هر قدر هم که در یک فضا متفاوت کار کند ، حجم بالای کار در فضایی که مدام تجربه اش می کند ، باعث می شود که سرانجام به تکرار برسد و بهتر است فضاهای متفاوت را تجربه کند تا هم خود را محک بزند و هم به تکرار نرسد ! شهاب اکبری عزیز هم که محبوب بسیاری از چاوشیون از جمله خودم است ، مقصر نیست ، بلکه من خوانندگان و آهنگسازان را مقصر می دانم که درخواست هاشان از او تکراریست و در یک فضا ( اسلو ) ! در هر صورت من که در توانایی و استعداد شهاب در فضاهای ریتمیک هم شک ندارم ، دلیل می خواهید ، ترنس های آلبوم متأسفم را خوب گوش کنید .

2- این افکت ها به زیبایی ابتدای قطعه و  وُکال محسن کمک شایانی کرده است .

3- پاسخ های کوتاه گیتار آکوستیک در "پارت اول " این قطعه زیباست ...

4- گمان می کنم که سینا حجازی در نوع تحریرهای محسن در این قطعه و قطعه " مردم آزار " نقش داشته .

5- تنظیم کوشان در این قسمت به گونه ای است که باعث می شود تصور کنم در جنگلی سرسبز و در بین درختانی یزرگ ، در صبحی دل انگیز ، به درختی تکیه داده ام و در کمال آرامش به طلوع خورشید می نگرم .

6- بی جهت نبود که بهادر شمس ( وبمستر سایت رسمی محسن چاوشی ) در پاسخ به یکی از هواداران گفته بود : شاهرخ در یکی از قطعات فوق العاده با احساس نواخته که با شنیدن سولوهای قطعه " پرچم سفید " یقین پیدا کردم ، البته ایشان ( بهادر شمس ) این را هم گفته بودند که در بین نوازندگان گیتار الکتریکی که محسن چاوشی از آنها کمک گرفته ، شاهرخ با احساس تر می نوازد که بنده باید بگویم این قسمت نیاز به تفکر و تأمل بیشتری دارد .

7- لعنت گفتن های صدا زخمی در این قطعه ،  همچون آواری بر سر من و هر شنونده ای آوار می شود ، چه زیباست زیر این آوار رفتن ...

* در روز انتشار آلبوم " پرچم سفید " به همراه یکی از دوستان عزیزم که همچون برادرم دوستش دارم ، برای خرید آلبوم رفته بودم و آن روز ، روز خاطره انگیزی بود ، او لطف کرد و یک نسخه از پرچم سفید را به من هدیه داد ، اگر نوشته من را می خواند که می دانم می خواند ، مجدداً از او تشکر می کنم ، ارادتمندیم رفیق !

** قسمت اول ( مقدمه ) یکبار ویرایش شد .


 28 اردیبهشت 91

پنجشنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1391 + به نوشته چاوشی‌دوست " "